7. Meer inzichten, rijker correctievoorschrift
Bij het ontwikkelen van de jaarlijks ruim 13.000 examenopgaven met voorbeeldantwoorden voor het correctievoorschrift (cv), laten we niets aan het toeval over. Toch blijft het mensenwerk en is een aanvulling op het cv soms nodig. Het gaat hierbij niet altijd om het aanpassen van een inhoudelijke fout. Een aanvulling kan een cv juist ook aanscherpen en verrijken. Bijvoorbeeld naar aanleiding van een examenbespreking of een testcorrectie.
Examenbespreking
Tijdens een examenbespreking, die wordt georganiseerd door de betreffende vakvereniging, bespreken vakdocenten het centraal examen en het correctievoorschrift. Soms volgt hieruit een verzoek voor een aanvulling.
Anne Hemker, teamleider maatschappij, filosofie en geschiedenis bij Stichting Cito: “Tijdens de examenbespreking van het eerste tijdvak maatschappijwetenschappen vwo kwam naar voren dat sommige eindexamenleerlingen een deel van de inleiding op vraag 21 anders hadden gelezen dan was voorzien door de constructeurs en de screeners. Hierdoor bleek een andere antwoordoptie mogelijk dan in het correctievoorschrift was opgenomen. Het is fijn dat docenten op basis van deze leerlingantwoorden een verzoek tot aanvulling sturen. Met het inwilligen van dit verzoek konden die eindexamenleerlingen die in hun antwoord de andere optie hadden verwerkt, alsnog een scorepunt verdienen.”
Testcorrectie
Bij een testcorrectie kijken zo’n 20 docenten op basis van het voorlopig cv de centrale examens van hun eindexamenleerlingen na. Het cv is dan nog niet in te zien voor andere docenten. Dat wordt gedaan om waar mogelijk het cv nog beter te maken. In 2025 waren er testcorrecties voor de vakken Nederlands vwo, Nederlands havo, Nederlands vmbo gl/tl, economie vwo en geschiedenis havo.
Patrick Rooijackers, toetsdeskundige Nederlands vwo bij Stichting Cito: “Leerlingantwoorden zijn soms moeilijk vooraf te voorspellen. Zodra je die antwoorden in de hand hebt, kun je tijdens de testcorrectie met docenten samen een optimaal nakijkmodel in elkaar zetten.” Ik vond het erg mooi om de vakinhoudelijke discussies tussen docenten Nederlands over de examenopgaven te horen. De docenten voerden veel boeiende discussies en kwamen op basis van elkaars inzichten uiteindelijk vaak tot één duidelijke conclusie.”
Proces
Aanvullingen vallen onder de verantwoordelijkheid van het College voor Toetsen en Examens (CvTE), regievoerder over de centrale examens. Stichting Cito is nauw betrokken bij het besluit en de inhoud van aanvullingen.
Igor Frid, manager procesvoering: “De procedure rondom aanvullingen bestaat uit allerlei stappen en is nauwgezet. Wij komen in beeld zodra de betreffende toetsdeskundige aangeeft dat er een aanvulling aanstaande is. Over het besluit en de inhoud is dan al uitvoerig overleg geweest tussen CvTE en Stichting Cito. Vervolgens gaan wij met de concepttekst aan de slag, om uiteindelijk te komen tot een versie voor de examensecretarissen en Examenblad.nl. Het hele proces vraagt behoorlijk wat afstemming tussen collega’s onderling en met het CvTE. Ook staat er een behoorlijke tijdsdruk op, zodat docenten de aanvullingen kunnen verwerken bij hun correctiewerk. Natuurlijk kennen we het proces door en door en verliep de afgifte van de totaal 43 aanvullingen over tijdvak 1 en 2 dit jaar weer op rolletjes.
