5. Eerlijkheid staat als een paal boven water

Wat mij steeds opvalt in alles wat we doen, is de eerlijkheid waarmee we handelen. Tijdens dit examenjaar merkte ik opnieuw hoe vanzelfsprekend dat voor ons is bij elke stap die we zetten: we hoeven elkaar daarvan niet te overtuigen, en dat maakt me blij.

Tijdens de constructie letten we scherp op de verschillende manieren waarop contexten kunnen worden beleefd en geïnterpreteerd – een opgave mag nooit een grote, afleidende confrontatie vormen voor leerlingen. Zit er een onvolkomenheid in een examen dan handelen we, al is er maar één leerling door geholpen. Voor een eerlijke kans.

Soms voelt het ook dubbel. Bijvoorbeeld bij het neutraliseren van een vraag, wanneer je het gevoel hebt dat je iemand de kans ontneemt om te laten zien dat hij de stof beheerst. Het is niet altijd makkelijk, soms voelt het alsof je balanceert op een koord van eerlijkheid.

Ook buiten onze organisatie wordt over eerlijkheid bij de centrale examens gesproken:
‘Is dat ene moment waarop het moet gebeuren wel eerlijk?’
Voor sommigen voelt het oneerlijk als die ene dag tegenzit. Anderen zien het juist als onderdeel van het leerproces: aan het einde van het voortgezet onderwijs moet je ook kunnen laten zien dat je kunt presteren wanneer het erop aankomt – het hoort bij de overgang naar vervolgopleiding of werk.
‘Is het eerlijk om centrale examens minder zwaar te laten meewegen?’
Schoolexamens verschillen immers inhoudelijk per school en worden anders beoordeeld; ze hangen af van het oordeel van docenten.

Zelf ervaar ik de balans tussen de brede schoolbeoordeling en de uniforme, landelijke toetsing als een vorm van eerlijkheid. Met beschermingen die voorkomen dat een mindere dag het verschil maakt tussen slagen of zakken. Zo bieden afrondingsregels voordeel als er net geen 6 is gehaald, worden cijfers gecompenseerd (niet voor alle vakken is een 6 nodig) en kan er altijd 1 centraal examen worden herkanst. De grens tussen slagen en zakken is zo gekozen, dat we zo zeker mogelijk zijn dat wie zakt ook echt niet vaardig genoeg is. Dat neem natuurlijk niet weg dat ik heel goed begrijp dat het pijn doet als het diploma net buiten bereik valt.

Ben ik tevreden over hoe we het hebben gedaan dit examenjaar? Ja: trots op collega’s en blij voor de geslaagden. Met veel inzet bereiden we ons alweer voor op het volgende examenjaar!